Türkiye’nin Barış Emekçisi

Andaç’tan Kemal’e: Söz Tufanı

2015’in götürdüğü çok şey olduğunu söylemek hiç de zor değil… Fakat yitirdiklerimiz, başka hiçbir şekilde Yaşar Kemal’in göçmesi suretinde göründüğü kadar görünmezdi belki de. Çünkü Yaşar Kemal, büyük anlatıcı, mahpus, çırak, kekeme, kabadayı, silahlı, gazeteci, su bekçisi, siyasetçi Yaşar Kemal, en çok da barış çağıran Yaşar Kemal göçtüğündedir ki biz de bir kez daha döner anarız barışı ve cevabın burukluğunda uğurlarız Kemal’i. Kırk ayrı dilde yayımlanan kitaplarını hazırlayan yaşantısına, tüm dünyada çapında kazandığı övgülere, sahip olduğu ödüllere ve aldığı eleştirilere dair anlatılabilecek çok şey var elbette ancak belki de hali hazırda anlatılmış olanlar içinde geçmişten bugüne en kapsamlısı Feridun Andaç’ın çalışmalarında gösteriyor kendini. Andaç bir anlamda Yaşar Kemal denilince akla gelen ilk isimlerden. Öyle ki Andaç’ın ona dair çalışmalarını aktarırken kurduğu dilin sınırları her defasında genişliyor ve Yaşar Kemal’i karşılama çabası içinde bir deryaya dönüşüyor. Andaç, Yaşar Kemal üzere yarattığı bu deryanın farkında olacak ki Kemal’in yazınını ‘söz tufanı’ olarak nitelerken Yaşar Kemal’in yapıtlarını adeta Kemal’in Nazım karşısındaki hassasiyetiyle irdeliyor. Andaç adeta bir hazineden haber verircesine on yıllardır Yaşar Kemal çalıştığını şüphesiz gözler önüne seriyor. Hatta affına sığınarak Andaç’ınkinin alelade ve kaba bir çalışma olmadığının altını da büyük bir içtenlikle çizmek gerekiyor, çünkü o da büyük bir içtenlikle kucaklarken Yaşar Kemal’i şu cümleyi kuruyor: “Okurunu avlamayan, tuzaklar kurup yanıltmayan bir yazı ustası…”Andaç’ın kurduğu tam da bu cümledir ki Kemal anılırken söylenenlerle hakkı teslim edilen yüceliğin okur üstüne çöken bir yazar kibrine dönüşmediğine işaret eder, belki de bu yüzden ondan bahsederken Anadolulu olmaktan söz etmemenin yolu neredeyse yoktur.

Andaç’ın bu çalışması Yaşar Kemal’in yokluğunda yayımladığı ilk kitabı olması bakımından ise ayrı bir yerde duruyor. Zira yazar Kemal’e ilişkin çalışmalarını çoğu zaman onunla karşılıklı, onu da dahil ederek, ona sorduğu sorular marifetiyle gerçekleştirmişti.  ‘Bir Ömür Edebiyat’ da tıpkı öyle, Andaç’ın yıllara yayılan çalışmalarını içeren kitap aynı dili konuşan iki dostun röportajlarından ziyade sohbetlerini, Andaç’ın Kemal hakkında yazdıklarını ve Yaşar Kemal’in de bulunduğu oturumları içeriyor. Bunlar içerisinde Yaşar Kemal’in söz aldığı tüm ortamlarda Andaç’ın sorularıyla birlikte sözün ısrarla vardığı çok delici bir husus olarak ‘gerçeklik arayışı’ kendini gösteriyor. Kemal’in yıllar içinde, ‘Neden yazıyorsun?’ sorusunda verdiği cevaplar içinde hiç değişmeyeni de budur: İnsan kendi gerçeğine nasıl varır ki? Andaç’a anlattığı sözleri ile: “Aradığımız insanın kendi gerçeğine ulaşma çabasıdır. Bana bu romanı neden yazdığımı soruyorsun. Her romanım gibi insan gerçeğine biraz daha yaklaşabilmek. İnsan kendini ve hemcinslerini çok merak ediyor. Kendini ve öteki insanları sonuna kadar tanımak istiyor. Kendini ve ötekini tanıdıkça daha mutlu olacak belki de. Sonuna kadar insan kendini arayacak belki de. Buldukça da mutlu olacak. İnsan kendisini arayarak, bularak mutlu olacak. İnsanı aramak, insan gerçeğine ulaşmak için çaba mutluluktur.”

Kemal’in Andaç ile sohbetlerinde istisnasız karşılaştığımız ikinci bir şey olaraksa karşımıza barış çıkıyor. Yaşar Kemal yazdıkları hakkında konuşurken varmak istediğini ifade ettiği hakikati ‘bir barış şiiri yapmak istiyorum’ diyerek de yinelemişti bundan 30 yıl önce. En başta dediğimiz gibi Yaşar Kemal’e veda bu anlamda birçok başka anlamı da beraberinde getiriyor. Andaç da bunun burukluğu ile bir sonraki Yaşar Kemal kitabı Söz Tufanı’nın haberini vererek bitiriyor kitabını.

 

Şubat 2016, Milliyet Kitap

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s